Nie powinno się bagatelizować sytuacji, gdy senior nie chce jeść. Brak apetytu wiąże się z poważnymi konsekwencjami, takimi jak niedobór witamin i minerałów. Jednak najpoważniejszy może być szybki spadek wagi, który w podeszłym wieku, nie oznacza utraty tkanki tłuszczowej, lecz zanikanie tkanki mięśniowej.
Najczęściej brak łaknienia bierze się z dwóch źródeł:
1) pogorszenie odczuwania smaku i zmniejszenie wydzielania soków trawiennych,
2) choroba, taka jak anemia, czy zaburzenia czynności tarczycy.
Tutaj nie warto wymieniać możliwych zdrowotnych przypadłości, które powodują brak apetytu. Każdy przypadek należy skonsultować z lekarzem.
Jedną z konsekwencji powyższego stanu jest utrata masy mięśniowej, którą zastępuje tłuszcz, bądź tkanka włóknista. Specjalistyczna nazwa tej przypadłości to sarkopenia. Dotyka ona wszystkich, którzy przekroczą granicę 50 lat. Może wpłynąć na równowagę, chód i umiejętność wykonywania prostych zadań.
Według lekarzy jedną z metod jej leczenia, tuż obok ćwiczeń siłowych jest wysokobiałkowa dieta, która w swoim składzie ma smaczne produkty, zapewniające jednocześnie poczucie sytości. Aby zmaksymalizować syntezę białek mięśniowych u osób starszych sugeruje się spożywanie minimalnie 1g protein na 1 kg masy ciała (dziennie).
Białko nie powstrzyma utraty masy mięśniowej spowodowanej bezczynnością, jednak jego odpowiednia ilość pomoże odbudować mięśnie po wznowieniu aktywności fizycznej.
Opiekun osoby chorej powinien tak komponować posiłki, aby zawierały pełnowartościowe białko, węglowodany i tłuszcz. Warzywa i owoce są natomiast źródłem witamin i składników mineralnych, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Zawierają też błonnik, który reguluje pracę jelit.
Lista zalecanych produktów:
chuda cielęcina, pierś z kurczaka, polędwica wołowa, mięso z indyka
serek wiejski, chudy twaróg, maślanka, kefir
jaja
łosoś, makrela, tuńczyk, śledzie, sardynki
fasola, groch, soczewica, ciecierzyca
kasza gryczana, manna, jęczmienna, ziemniaki
oleje roślinne, masło
Podczas gotowania warto używać takich przypraw jak bazylia, kolendra, pieprz, chrzan, które pobudzają apetyt i w pozytywny sposób wpływają na trawienie. Posiłki powinny być lekkostrawne, pokarm smażony na głębokim tłuszczu spowoduje długie uczucie sytości, zaleganie w żołądku, a nawet zaparcia.
Czasami sam sposób komponowania posiłków może przynieść znaczną poprawę. Opiekun powinien zadbać przede wszystkim o codzienne przygotowanie 5 mniejszych objętościowo dań, które będą cechowały się różnorodnością, pod względem smaku, zapachów, a nawet kolorów. Bardzo ważna jest ustalona pora jedzenia oraz miłe otoczenie i nastrój przy stole.
Jeżeli jednak senior nie ma ochoty na posiłek, jedynym rozwiązaniem może być specjalistyczna odżywka białkowo- kaloryczna. Nie powinna ona zastąpić posiłku w ciągu dnia, ale może stanowić ważne uzupełnienie diety.
Zapewnienie wsparcia żywieniowego zapobiegnie wyniszczeniu organizmu. Odpowiednie preparaty w formie płynnej sprawdzą się dodatkowo przy problemach z przyjmowaniem posiłków tj. gryzieniem, połykaniem, czy samodzielnym używaniem sztućców. Preparaty medyczne zawierają w swoim składzie białko, węglowodany, tłuszcze, komplet witamin i minerałów. Ich zaletą jest to, że w małej objętości dostarczają dużo energii.
Każdą przypadłość należy jednak uprzednio skonsultować z lekarzem, podstawą w takiej sytuacji będzie wykrycie przyczyny braku łaknienia, a dopiero następnie wprowadzenie odpowiedniego programu żywieniowego.
