Samochód dla osoby z niepełnosprawnością to często nie luksus, ale podstawowe narzędzie umożliwiające codzienne funkcjonowanie. Pozwala dotrzeć do lekarza, rehabilitacji, szkoły, pracy czy uczestniczyć w życiu społecznym.
Zakup odpowiednio dostosowanego pojazdu, szczególnie takiego, który umożliwia podróżowanie bez konieczności przesiadania się z wózka inwalidzkiego, może jednak kosztować bardzo dużo.
Dlatego Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych prowadzi program „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” – Mobilność osób z niepełnosprawnością, w ramach którego można otrzymać wysokie dofinansowanie do zakupu samochodu.
Na czym polega dofinansowanie PFRON do samochodu?
Program ma zwiększać niezależność osób z niepełnosprawnościami oraz ułatwiać im aktywność społeczną i zawodową.
Dofinansowanie można otrzymać na zakup nowego lub używanego samochodu osobowego, który został odpowiednio dostosowany do potrzeb osoby z niepełnosprawnością.
Najważniejszym warunkiem jest to, aby samochód umożliwiał osobie z niepełnosprawnością:
- zajęcie miejsca jako kierowca lub pasażer,
- podróżowanie bez konieczności przesiadania się z wózka inwalidzkiego na zwykły fotel samochodowy.
Oznacza to, że program nie jest zwykłym dofinansowaniem do dowolnego samochodu. Pojazd musi spełniać określone wymagania dotyczące dostosowania.
Kto może otrzymać dofinansowanie?
Z programu mogą skorzystać osoby, które spełniają określone warunki.
Co do zasady, osoba ubiegająca się o wsparcie musi:
- posiadać znaczny stopień niepełnosprawności lub orzeczenie traktowane na równi z takim stopniem,
- nie być w stanie poruszać się bez używania wózka inwalidzkiego,
- nie być w stanie samodzielnie przesiąść się z wózka inwalidzkiego na fotel samochodu.
W przypadku dzieci również możliwe jest skorzystanie z programu, jeżeli spełniają warunki określone w programie.
Ważne jest więc to, że nie każda osoba posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności może otrzymać to konkretne dofinansowanie. Program jest skierowany przede wszystkim do osób z najpoważniejszymi ograniczeniami mobilności, które stale korzystają z wózka i nie mogą samodzielnie przesiąść się do samochodu.
Kierowca czy pasażer – dwa rodzaje dofinansowania
PFRON przewiduje dwa warianty wsparcia:
1. Samochód dla osoby z niepełnosprawnością jako kierowcy
Ten wariant dotyczy osoby, która będzie samodzielnie prowadzić dostosowany samochód.
2. Samochód dla osoby z niepełnosprawnością jako pasażera
Ten wariant przeznaczony jest dla osoby, która będzie podróżować samochodem jako pasażer – również bez konieczności przesiadania się z wózka.
Już podczas składania wniosku należy wskazać właściwy wariant dofinansowania.
Ile wynosi dofinansowanie PFRON do zakupu samochodu?
Kwota wsparcia zależy od ceny samochodu oraz od tego, czy osoba z niepełnosprawnością będzie kierowcą czy pasażerem.
Samochód dla osoby z niepełnosprawnością jako kierowcy
Dofinansowanie wynosi maksymalnie:
- 80% kosztu do 150 000 zł,
- 50% nadwyżki od 150 000 zł do 250 000 zł,
- 30% nadwyżki od 250 000 zł do 300 000 zł,
- powyżej 300 000 zł dofinansowanie nie jest naliczane.
Samochód dla osoby z niepełnosprawnością jako pasażera
Dofinansowanie wynosi maksymalnie:
- 85% kosztu do 130 000 zł,
- 50% nadwyżki od 130 000 zł do 200 000 zł,
- 30% nadwyżki od 200 000 zł do 230 000 zł,
- powyżej 230 000 zł dofinansowanie nie jest naliczane.
Oznacza to, że wysokość wsparcia może być bardzo wysoka, ale zależy od ceny pojazdu oraz rodzaju dostosowania. PFRON finansuje część kosztów zgodnie z określonymi progami, dlatego w większości przypadków należy liczyć się również z koniecznością posiadania wkładu własnego.
Jak złożyć wniosek o dofinansowanie?
Wnioski składa się wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem Systemu Obsługi Wsparcia PFRON – SOW.
Do złożenia wniosku potrzebne jest między innymi:
- konto w systemie SOW,
- profil zaufany lub podpis kwalifikowany,
- dokumentacja potwierdzająca spełnianie warunków programu,
- ważne orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
Wniosek należy złożyć do oddziału PFRON właściwego dla miejsca zamieszkania.
Ważne: trwa aktualny nabór we wrześniu 2026 roku
Ósma tura naboru w programie rozpoczęła się 1 września 2026 roku o godzinie 10:00 i potrwa do 18 września 2026 roku do godziny 9:59.
Jest to pierwszy nabór realizowany według nowego szczegółowego regulaminu przyjętego przez PFRON w sierpniu 2026 roku.
Osoby spełniające warunki programu powinny więc pamiętać, że czas na złożenie wniosku jest ograniczony.
Czy można kupić samochód przed otrzymaniem decyzji?
Nie warto podejmować decyzji o zakupie samochodu bez dokładnego zapoznania się z zasadami programu i warunkami przyznania wsparcia.
Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku podpisywana jest umowa z PFRON. Następnie beneficjent dokonuje zakupu samochodu i przedstawia dokumenty wymagane do rozliczenia, w tym m.in. fakturę końcową i protokół odbioru pojazdu. Dofinansowanie jest przekazywane zgodnie z zasadami programu na rachunek sprzedawcy samochodu.
Jak długo trzeba użytkować samochód?
Otrzymanie dofinansowania wiąże się również z obowiązkami.
Beneficjent składa oświadczenie dotyczące użytkowania samochodu przez okres co najmniej 60 miesięcy od otrzymania dofinansowania.
Sprzedaż samochodu przed upływem tego okresu może skutkować koniecznością zwrotu całości lub części otrzymanego dofinansowania.
Kto nie może skorzystać z programu?
Z dofinansowania nie mogą skorzystać m.in. osoby umieszczone w:
- domu pomocy społecznej,
- zakładzie opiekuńczo-leczniczym,
- zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym,
- placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom z niepełnosprawnościami, osobom przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku,
- zakładzie karnym,
- areszcie śledczym,
- zakładzie poprawczym,
- schronisku dla nieletnich.
Dofinansowanie do samochodu – ogromna szansa na większą samodzielność
Dla osoby, która stale korzysta z wózka inwalidzkiego i nie może samodzielnie przesiąść się do samochodu, odpowiednio dostosowany pojazd może całkowicie zmienić codzienne życie.
Może oznaczać łatwiejszy dostęp do:
- leczenia i rehabilitacji,
- edukacji,
- pracy,
- spotkań z rodziną i znajomymi,
- wydarzeń społecznych i kulturalnych,
- codziennych spraw urzędowych i zakupów.
Warto jednak pamiętać, że program PFRON jest skierowany do konkretnej grupy osób z niepełnosprawnościami i wymaga spełnienia szczegółowych kryteriów.
Jeżeli Ty lub Twój bliski spełniacie warunki programu, warto sprawdzić aktualny nabór i przygotować dokumenty jak najszybciej.
Szczegółowe informacje oraz dokumenty dotyczące programu można znaleźć na stronach PFRON i w Systemie Obsługi Wsparcia SOW:
PFRON – program „Mobilność osób z niepełnosprawnością”
System Obsługi Wsparcia SOW
Dla wielu osób z niepełnosprawnością, osób starszych oraz pacjentów po ciężkich chorobach lub urazach samodzielne dotarcie do przychodni czy gabinetu rehabilitacyjnego jest niemożliwe. Nie oznacza to jednak, że muszą zrezygnować z rehabilitacji. W Polsce można skorzystać z rehabilitacji leczniczej w warunkach domowych finansowanej przez NFZ. Fizjoterapeuta może przyjechać do domu pacjenta i realizować tam zalecone świadczenia.
Kto może skorzystać z takiej pomocy? Kto wystawia skierowanie i jak znaleźć placówkę, która realizuje rehabilitację domową na NFZ?
Czym jest rehabilitacja domowa na NFZ?
Rehabilitacja lecznicza może być realizowana w różnych warunkach – ambulatoryjnie, w domu pacjenta, w ośrodku dziennym lub stacjonarnie. Rehabilitacja domowa jest przeznaczona przede wszystkim dla osób, które wymagają fizjoterapii, ale ze względu na swój stan zdrowia i ograniczenia w poruszaniu się nie są w stanie samodzielnie dotrzeć do placówki rehabilitacyjnej.
W ramach świadczeń domowych mogą być realizowane między innymi:
- wizyty fizjoterapeutyczne,
- indywidualnie dobrane ćwiczenia usprawniające,
- zabiegi fizjoterapeutyczne możliwe do wykonania w domu pacjenta,
- porady i kontrola postępów rehabilitacji.
Zakres rehabilitacji powinien być dostosowany do potrzeb oraz stanu zdrowia konkretnego pacjenta.
Komu przysługuje rehabilitacja w domu?
Najważniejszym kryterium nie jest samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. O możliwości skorzystania z rehabilitacji domowej decyduje przede wszystkim stan zdrowia oraz brak możliwości samodzielnego dotarcia do placówki rehabilitacyjnej.
Z rehabilitacji domowej mogą więc korzystać między innymi osoby:
- po udarze mózgu,
- po ciężkich urazach i operacjach,
- ze znacznymi ograniczeniami sprawności ruchowej,
- z chorobami neurologicznymi,
- z poważnymi uszkodzeniami układu nerwowego,
- po złamaniach, szczególnie gdy przemieszczanie się jest znacznie utrudnione,
- z chorobami przewlekłymi powodującymi postępującą utratę sprawności,
- osoby niesamodzielne, które wymagają rehabilitacji, ale nie mogą samodzielnie dotrzeć do gabinetu.
Ważne: osoba posiadająca nawet znaczny stopień niepełnosprawności nie otrzymuje rehabilitacji domowej automatycznie. Z drugiej strony brak orzeczenia o niepełnosprawności również nie wyklucza możliwości skorzystania z tego świadczenia – kluczowe są wskazania medyczne.
Kto wystawia skierowanie na rehabilitację domową?
Skierowanie na rehabilitację leczniczą może wystawić lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, czyli lekarz udzielający świadczeń w ramach NFZ. W przypadku rehabilitacji domowej skierowanie może otrzymać pacjent między innymi od lekarza POZ (lekarza rodzinnego) lub odpowiedniego lekarza specjalisty.
W praktyce warto podczas wizyty u lekarza jasno powiedzieć:
„Pacjent nie jest w stanie samodzielnie dotrzeć do placówki rehabilitacyjnej. Czy istnieją wskazania do rehabilitacji w warunkach domowych?”
Informacja o potrzebie rehabilitacji domowej powinna znaleźć się w skierowaniu.
Jak krok po kroku uzyskać rehabilitację domową na NFZ?
Krok 1. Porozmawiaj z lekarzem
Pierwszym krokiem jest konsultacja z lekarzem prowadzącym lub lekarzem POZ. Lekarz ocenia stan zdrowia pacjenta, jego sprawność oraz możliwość samodzielnego dotarcia do placówki.
Jeżeli istnieją wskazania medyczne, wystawia skierowanie na rehabilitację lub fizjoterapię realizowaną w warunkach domowych.
Krok 2. Zarejestruj skierowanie w placówce mającej umowę z NFZ
Po otrzymaniu skierowania należy zgłosić się do gabinetu lub zakładu rehabilitacji, który realizuje fizjoterapię domową na NFZ. Jedno skierowanie może być zarejestrowane w jednej wybranej placówce.
Skierowanie należy zarejestrować nie później niż w ciągu 30 dni od jego wystawienia.
Krok 3. Ustal termin rozpoczęcia rehabilitacji
Po zarejestrowaniu skierowania placówka ustala termin rozpoczęcia świadczeń. Fizjoterapeuta przyjeżdża do miejsca pobytu pacjenta i realizuje zaplanowaną rehabilitację.
Warto pamiętać, że czas oczekiwania może być różny w zależności od placówki i liczby osób oczekujących na świadczenia.
Ile rehabilitacji domowej finansuje NFZ?
Rehabilitacja domowa jest realizowana w określonych limitach. Dla jednego pacjenta może trwać do 80 dni zabiegowych w roku kalendarzowym, a w ciągu jednego dnia może być finansowanych do 5 zabiegów fizjoterapeutycznych.
W uzasadnionych przypadkach, gdy przemawiają za tym względy medyczne i istnieje potrzeba kontynuowania terapii, rehabilitacja może zostać przedłużona zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba otrzyma automatycznie pełne 80 dni rehabilitacji. Plan terapii oraz liczba i rodzaj świadczeń są dostosowywane do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Czy za rehabilitację domową trzeba płacić?
Jeżeli rehabilitacja jest realizowana na podstawie ważnego skierowania przez placówkę posiadającą umowę z NFZ, pacjent nie płaci za świadczenia objęte finansowaniem NFZ.
Należy jednak upewnić się, że wybrany podmiot rzeczywiście realizuje rehabilitację domową w ramach kontraktu z NFZ. Nie każda prywatna firma fizjoterapeutyczna oferuje takie świadczenia bezpłatnie.
Jak znaleźć rehabilitację domową na NFZ?
Można:
- skontaktować się bezpośrednio z placówkami rehabilitacyjnymi w swojej okolicy,
- zapytać lekarza POZ lub specjalistę o placówki realizujące rehabilitację domową,
- skorzystać z informacji udostępnianych przez NFZ,
- zadzwonić na bezpłatną infolinię NFZ 800 190 590 i zapytać o miejsca udzielające świadczeń w pobliżu miejsca zamieszkania.
Przed zapisaniem warto zapytać o aktualny czas oczekiwania oraz zasady przyjmowania pacjentów.
Rehabilitacja domowa a transport do przychodni – ważna różnica
Czasami pacjent ma trudności z poruszaniem się, ale może zostać przetransportowany do placówki przez rodzinę lub transport sanitarny. Sam fakt, że wyjazd z domu jest trudny, nie zawsze oznacza automatyczne zakwalifikowanie do rehabilitacji domowej.
O tym, czy właściwą formą będzie rehabilitacja w domu, ambulatoryjna czy inna forma leczenia, decyduje lekarz na podstawie indywidualnej sytuacji zdrowotnej pacjenta.
Podsumowanie
Rehabilitacja domowa na NFZ może być ogromnym wsparciem dla osób z niepełnosprawnością i wszystkich pacjentów, którzy z powodu stanu zdrowia nie są w stanie samodzielnie dotrzeć do placówki rehabilitacyjnej. Aby z niej skorzystać, potrzebne są przede wszystkim wskazania medyczne i odpowiednie skierowanie.
Jeśli Ty lub bliska Ci osoba potrzebuje rehabilitacji, ale dojazd do gabinetu jest niemożliwy, warto porozmawiać z lekarzem rodzinnym lub lekarzem prowadzącym o możliwości skierowania na rehabilitację w warunkach domowych.