Od 11 czerwca 2025 roku weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz.U. poz. 682), które wprowadza bardzo istotne zmiany w zakresie minimalnego okresu ważności orzeczeń o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności. Są one odpowiedzią na wieloletnie postulaty osób z niepełnosprawnością i ich opiekunów, którzy musieli co pewien czas ponownie procedować prawnie, nawet w przypadku stabilnych, nieuleczalnych schorzeń.
Co się zmienia? Minimalne okresy ważności orzeczeń
- Dla dzieci poniżej 16 roku życia
Orzeczenie o niepełnosprawności musi być wydane na okres nie krótszy niż 3 lata, co eliminuje sytuacje, w których orzeczenia wygasają po kilku miesiącach bez konkretnych usprawnień stanu zdrowia.
Jeśli przyczyną niepełnosprawności jest rzadkie schorzenie genetyczne o stałym, niezmiennym przebiegu albo zespół Downa, orzeczenie jest wydawane aż do ukończenia 16. roku życia. - Dla osób powyżej 16 roku życia
W przypadku rzadkich chorób genetycznych lub zespołu Downa — orzeczenie o stopniu niepełnosprawności musi mieć ważność co najmniej 7 lat. - Dla pozostałych osób
Jeżeli stan zdrowia nie rokował poprawy i ograniczenia funkcjonalne są trwałe, możliwe jest wydanie orzeczenia na stałe — bez konieczności kolejnym zgłaszania się do komisji.
Jak to wpływa na życie osób z niepełnosprawnością i ich opiekunów?
- Mniej biurokracji
Brak konieczności ponownego składania dokumentacji przez osoby ze schorzeniami stałymi — znaczne odciążenie formalne. - Większe poczucie bezpieczeństwa prawnego
Dłuższa lub stała ważność orzeczenia chroni dostęp do ulg i świadczeń bez potrzeby ponownej weryfikacji. - Usprawnienie dla zespołów orzeczniczych
Mniej spraw proceduralnych zwiększa ich efektywność.
Czy orzeczenie traci ważność, jeśli składamy wniosek o nowe?
Nie od razu. Nowe przepisy przewidują, że jeżeli wniosek o kolejne orzeczenie zostanie złożony w okresie ważności obecnego, to orzeczenie to zachowuje ważność do dnia wydania nowego, jednak nie dłużej niż do końca szóstego miesiąca po jego wymagalności. W międzyczasie przewodniczący zespołu wydaje zaświadczenie potwierdzające złożenie wniosku — co zabezpiecza przed przerwami w uprawnieniach.
Przepisy przejściowe — co z orzeczeniami covidowymi?
W przypadku orzeczeń tymczasowo wydłużonych na mocy specustawy pandemicznej do 30 września 2024 r., ich ważność wygasała 31 marca 2025 r. Jeśli wnioski o nowe orzeczenia nie zostały złożone w odpowiednim czasie, te osoby utraciły formalne potwierdzenie niepełnosprawności do czasu wydania aktualnego orzeczenia.
